Cahit Sıtkı Tarancı

19.05.2013 - 22:11

 (1910 - 1956)

Diyarbakır'da doğdu, İlk öğrenimini aynı şehirde yaptı. Orta öğrenimi için İstanbul'a gönderilerek, Kadıköy Fransız Saint Joseph Lisesi'ne yazıldı. Burada dört yıl okuduktan sonra Galatasaray Lisesi'ne geçti. Mülkiye Mektebi'ne girdi. Buradaki öğrenimini tamamlamadan paris'e gitti. 

İkinci Dünya Savaşı'nın çıkması üzerine yurda döndü. Anadolu Ajansı ve Çalışma Bakanlığı'nda çevirmen olarak çalıştı. 1954'te ağır bir hastalığa yakalandı. Türkiye'de tedavisi sonuç vermeyince Viyana'ya götürüldü. 13 Ekim 1956'da orada bir hastanede öldü. Ankara'da toprağa verildi. 

'Sanat için sanat' ilkesine bağlı kaldı. Ona göre şiir, kelimelerle güzel şekiller kurma sanatıdır. Vezin ve kafiyeden kopmamış; ama ölçülü veya serbest, her türlü şiirin güzel olabileceği inancını taşımıştır. Açık ve sade bir üslubu vardır. Çoğu gerçeğe bağlı olan mecazları, derin, karışık ve şaşırtıcı değildir. Uzak çağrışımlara ve hayal oyunlarına pek itibar etmemiştir. Zaman zaman bazı imaj ve sembollere başvurmuştur.
 

ESERLERİ
Şiirlerinde en çok yaşama sevinci ve ölüm temalarına yer vermiş, nedense hep ölümün üstüne gitmiştir. Ayrıca yitik aşklar, mutlu sevdalar, yalnızlık, yaşadığı bohem hayatın buruklukları, çocukluk özlemi de şiirlerine konu olmuştur.

 

OTUZBEŞ YAŞ ŞİİRİ

Yaş otuz beş! yolun yarısı eder.
Dante gibi ortasındayız ömrün.
Delikanlı çağımızdaki cevher,
Yalvarmak, yakarmak nafile bugün,
Gözünün yaşına bakmadan gider.
Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?
Benim mi Allahım bu çizgili yüz?
Ya gözler altındaki mor halkalar?
Neden böyle düşman görünürsünüz,
Yıllar yılı dost bildiğim aynalar?
Zamanla nasıl değişiyor insan!
Hangi resmime baksam ben değilim.
Nerde o günler, o şevk, o heyecan?
Bu güler yüzlü adam ben değilim;
Yalandır kaygısız olduğum yalan.
Hayal meyal şeylerden ilk aşkımız;
Hatırası bile yabancı gelir.
Hayata beraber başladığımız,
Dostlarla da yollar ayrıldı bir bir;
Gittikçe artıyor yalnızlığımız.
Gökyüzünün başka rengi de varmış!
Geç farkettim taşın sert olduğunu.
Su insanı boğar, ateş yakarmış!
Her doğan günün bir dert olduğunu,
İnsan bu yaşa gelince anlarmış.
Ayva sarı nar kırmızı sonbahar!
Her yıl biraz daha benimsediğim.
Ne dönüp duruyor havada kuşlar?
Nerden çıktı bu cenaze? ölen kim?
Bu kaçıncı bahçe gördüm tarumar?
Neylersin ölüm herkesin başında.
Uyudun uyanamadın olacak.
Kimbilir nerde, nasıl, kaç yaşında?
Bir namazlık saltanatın olacak,
Taht misali o musalla taşında.

 

YALNIZLIK MACERASI

 

Öyle yalnız kaldım ki hayatımda 
Kimi gün öldüm kimi gün ilah oldum 
Çok zaman annemin dizlerine hasret 
Koydum başımı kendi dizlerime 
Doya doya ağladım 

Paylaşırsa dost paylaşırmış 
İnsanın derdini sevincini 
Dost umidiyle ortalığa düşmeye gör 
Hangi kapıyı çalsan kimseler yok 
Hangi omuza dokunsam yabancı çıkar 

Aşık mı olmadım taparcasına 
Bir Mecnun geçti o çöllerden bir de ben 
Diz mi çektirmedim alemde Kerem gibi 
Ferhat gibi gürz mu sallamadım dağlara 
Ne Leyla yar oldu bana ne Aslı ne Şirin 

O gün bugün sırtımı kendim sıvazlıyorum 
Sabahları sokağa çıkmadan evvel 
Cesaret şairim cesaret 
Kendi saçlarımı okşuyorum geceleri 
Sevgilimin saçları niyetine.

BEN ÖLECEK ADAM DEĞİLİM

 

Kapımı çalıp durma ölüm, 
Açmam; 
Ben ölecek adam değilim. 

Alıştım bir kere gökyüzüne; 
Bunca yıllık yoldaşımdır bulutlar. 
Sıkılırım, 
Kuşlar cıvıldamasa dallarında, 
Yemişlerine doymadığım ağaçların, 
Yağmur mu yağıyor, 
Güneş mi var, 
Farketmeliyim 
Baktığım pencereden. 
Deniz görünmeli çıksam balkona. 
Tamamlamalı manzarayı 
Karlı dağlarla sürülmüş tarlalar. 
Ekmekten olamam doğrusu, 
Nimet bildiğim; 
Sudan geçemem, 
Tuzludur teneffüs ettiğim hava. 
Ya nasıl dururum olduğum yerde, 
Öyle upuzun yatmış, 
İki elim yanıma getirilmiş, 
Hareketsiz, 
Sükûta râmolmuş; 
Sanki devrilmiş bir heykel? 

Ellerim ne der sonra bana? 
Soğumuş kalbime ne cevap veririm? 
Utanmaz mıyım ayaklarımdan? 

Kalkmalıyım, 
Dolaşmalıyım, 
Sokaklarda, parklarda. 
El sallamalıyım 
Giden trenlere, 
Kalkan vapurlara. 
Bilmeliyim, 
Gölgelerin boyundan, 
Saatin kaç olduğunu... 
Islık çalmalıyım. 
Türkü söylemeliyim 
Yol boyunca, 
Keyfimden ya hüznümden. 
Geçmiş günleri hatırlamalıyım, 
Dalıp dalıp akarsuya, 
Hayaller kurmalıyım, 
Güzel geleceğe dair. 
Yanımdan geçenler olmalı, 
Selâm almalıyım; 
Robenson'u düşünmeliyim, 
Garipliğini: 
Şükretmeliyim 
İnsanlar arasında olduğuma. 
Nedir ki eninde sonunda ölüm? 
Ayrı düşmek değil mi aşinalardan? 

Kapımı çalıp durma ölüm, 
Açmam; 
Ben ölecek adam değilim.

MEMLEKET

 

Bir yanda Anadolu bir yanda Rumeli'dir. 
Hepsi bizden yolcusu olsun hancısı olsun 
Efkar ettiğimiz şey memleketin halidir 
Sanmam hemşehrim sanmam bundan acısı olsun 

Köylümüz efendimiz tarlasında perişan 
İşçimiz kardeşimiz kavgasında perişan 
Anam bacımdır bahtı karasında perişan 
Hemen Allah cümlemizin yardımcısı olsun

 

 

http://www.antoloji.com

http://www.siirperisi.net

Paylaş