İlk tarihsel veriler ışığında Zvegor (Köseler) köyü halkının Bulgaristan’ın Osmanlı hâkimiyetine girmesinden sonra buralara göç ederek geldiği anlaşılmıştır.
Günümüze ulaşan rivayetler ve yapılan araştırmalar, köyün ilk sakinlerinin ve kurucularının Yörükler sülalesinden sefaletten kurtulup refah aramak için yola düşmüş iki kardeş aile fertlerinin olduğunu kanıtlamaktadır. Köy stadyumunun kurulması esnasında Pakuşa Deresi’nin batı kıyısında Karşı adlı bölgede bulunmuş muntazam olmayan mezar taşları, bu iki kardeşten birinin ailesinin, köyün bugünkü yerinin güney doğusunda bulunan, Pakuşa Deresi’nin kaynağına yakın, Taşlık ve Buranavlu adını taşıyan bölgelerle sınır paylaşan alana yerleştiğini ispatlamaktadır.
Bahsi geçen aile fertlerinin çoğu kısa boylu oldukları için bunlara Köseler adı verilmiştir. Bunlara bakarak öbür kardeşin aile üyeleri daha yüksek boylu imiş ve kendilerine Uzunlar denmiştir. Bu aile Uzunlar, günümüz adıyla Dlıjko köyüne yerleşmiştir. Daha sonraları köye Şumen’e bağlı Lozevo (Durmuş) ve Studenitsa (Sucuazköy), Razgrad’a bağlı Mortagonovo (Ahmak) köylerinden göç edenler ve ülkenin dört bir yanından Bulgar, Türk ve Roman gelip yerleşmiştir. Köyün bugünkü resmî ismi olan Zvegor ile köyün eski ismi arasında etimolojik bir bağlantı mevcut değildir. İsmin, eskiden köy etrafında var olan ormanlarla bir bağlantısının olduğu tahmin edilmektedir. Köyün ismi konusunda Sofya’da bulunan Devlet Arşivleri Müdürlüğü’ne yapılan başvuru sonucunda alınan cevap şudur: 1878 yılında kurulmuş ve Bulgaristan sınırları dâhilinde bulunan bir köydür. Köyün ismi, 3775/07.12.1934 sayı ve tarihli Emirname ile değiştirilmiştir. Zveno adlı siyasal örgütün 19.05.1934 tarihinde yaptığı devrim sonrasında, Türk veya Türkçe manalı isim taşıyan tüm yerleşim yerlerinin adlarının değiştirilmesine ve Türk soyadlarına “ov” ve “ev” takılarının getirilmesine karar verilmiştir.
Yaşlıların hatıralarına ve verdikleri bilgilere göre 1877-1878’de köydeki hanelerin sayısı 30’muş. Önce Osmanlı-Rus Savaşı, daha sonra meydana gelen göçler de, köy nüfusunun azalmasına sebep olmuştur. 1989 öncesi, özellikle 1920-1951 ve 1971-1978 yılları arasında 81 aile Türkiye Cumhuriyeti’ne göç etmiştir.
Köy halkı geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlarmış. Komşu köylerden farklı olarak burada Millileştirilme süreci 1950’de başlamıştır. Bu pek bilinmeyen süreç, 1956 yılında TKZS adı verilen devlet kooperatifinin kurulmasıyla sona ermiştir. Abtraman Talibov bu kooperatifin ilk başkanı olmuştur. Aynı dönemde gerek kamu, gerekse özel inşaat hareketlenmiştir. Dışı kerpiç alçak tavanlı evler, yerini yeni yapılan tuğla evlere bırakmıştır. Zirai bina ve halka yönelik idari hizmet binalarının inşaatı tam hızla devam etmiştir. Bütün bu çalışmalar, köyle bağlantısı olan devlet ve tarım kuruluşlarında yönetici görevlerinde bulunan kişilerin önderliğinde köy halkının yoğun iştirakiyle gerçekleşmiştir.
Hatıralarda kalmış ilk muhtar, 1877 ile 1880 yılları arasında görev yapmış Müsteceb Mehmedov’dur.
Kendisinden sonra köy muhtarlığı yapmış kişilerin listesi:
Halil Aliosmanov 1880 – 1890
Rasim Mehmedov 1890 – 1900
Ali Müstecebov 1900 – 1910
Hüseyin Arifov Hacihasanov 1910 – 1918
Mümün İsmailov 1918 – 1927
Hüsref Talibov 1927 – 1936
Hristo Çehlarov 1936 – 1944
Ganyo Gerçev 1944 – 1950
Sıbi Antelov 1950 – 1956
Eyub Eminov 1956 – 1960
Abdurahman Talibov 1960 – 1964
Osman Yusufov 1964 – 1968
Halim Veysalov 1968 – 1971
Halil Talibov 1971 – 1974
Receb Abtraman 1974 – 1979
Halil Talibov 1979 – 1995
Medaim Habil 1995 – 1999
Hasanbasri Basri 1999 – 2003
Halil Talibov 2003 – 2007
Okul aracılığıyla organize edilmiş eğitim sürecinin başlatılması 1920 yılına dayanmaktadır. İlk başta dersler Arapça iken, daha sonra Latince verilmeye başlanmıştır. Öğretmenlerin ilk maaşları 1930 yılında Cami Encümenliği tarafından ödenmiştir. 1934 yılında okul büyütülünce eğitim, ayrı sınıflar oluşturularak devam etmiştir. Bu dönem içerisinde Sabri Ahmed, Galib Halil, Adil Basri, Bojanka Borisova v.s. kişiler öğretmenlik görevinde bulunmuştur. 1950–1951 ders yılında Bulgarca eğitim başlamıştır. Yeni okulun binası 1966 yılında tamamlanmış olup aynı yıl ortaokul eğitiminde ilk adım atılmıştır. Mustafa Nuriev Çakırov, okulun ilk müdürüymüş.
Okulu farklı dönemlerde bitiren çok sayıda kişi lise eğitimini tamamlamış, bazıları ise yüksek okullardan mezun olmuştur. Yüksek tahsil gören kişilerden bazıları: Mustafa Aliev, Mehmed Adilov, İsmail İsmail Mehmed, İsmet Aptula, Vejdi Mehmed, Zeliha Ahmed, Adil Mehmed, Sabri Galib, Hılmi Sabri Basri, Ayşe Mustafa Molla, Ercan Rahmi, Nadriye Rahmi, Halid Sabri, Selviye Halil, Habil Medaim, Fatme Medaim, Mehmed Aptula, Halil Halil Veysal, Fikret Veysal, Özkan Mustafa, Gülnur Mehmed, Şenay Alaydin, Ayla Hılmi v.s.
Köy halk kültür evi, 12.04.1936 yılında kurulmuştur. İvan Angelov ve Stoyan Zahariev, kurucuları olarak kabul edilmektedir. Halk kültür evi, ilk başta Yanko Minev’in evinde, daha sonra da Hristo Angelov’a ait evde faaliyet göstermiştir. 1956 yılında, TKZS’nin o günkü başkanı Abtraman Talibov’un girişimiyle halk kültür evinin mülkiyetinde olan 30 dönümlük tarla geliratı ve köy halkının gönüllü yaptığı işçilik ve bağışladığı malzemelerle basit bir bina yapılır. Halk kültür evine bağlı folklor ekibinin gösterileri, Halim Veysalov’un şefliği altında 1958 yılında başlamıştır. 60’lı yılların ikinci yarısında folklor ekibinin başına, Varna İli’ne bağlı Drındar (Hallaçlı) köyünden göç edip gelen muavin doktor İbrahim Arifov’un eşi olan anaokulu öğretmeni Feridiye Arifova geçmiştir. Mehmed Adil şefliğinde farklı yıllarda faal çalışmalarıyla tanınan kişiler Abtraman Hamid, Halil Mehmed, Ahmed İbryam, Sami Mustafa, Basri Ahmed, İslam Ali, Ahmed Abtramanov ve başkalarıdır. Ekip, köyde düzenlenen geleneksel etkinlikler dışında birçok yere gidip programlara katılmıştır. Müzik festivalinde Romanya gezisiyle ödüllendirilmiştir. 2005 yılından itibaren Hitrino Belediye Başkanlığı’nın desteği ile okuma evinin faaliyetleri eskiden ana okul olarak kullanılan binadan yürütülmeye başlanmıştır. Günümüzde konjektür sebeplerden dolayı, halk kültür evinde kültürel faaliyetler yapılmamaktadır.
1970 yılından itibaren sağlık ocağı aracılığıyla köy halkına düzenli bir şekilde sağlık hizmetleri verilmektedir. Son yıllarda yerli kadro olarak Mehmed Aptulov çalışmaktadır.
Köy sakinlerine hizmet vermek amacıyla günlük alışverişler, SELKOOP adı verilmiş köy kooperatifinin ticari tesisinde yürütülmektedir. İlk bakkal dükkânının kapıları 1920 yılında Rayço İvanov sayesinde açılmıştır. İkinci bakkal dükkânı 1930 yılında Hamdi Mehmedov tarafından, üçüncüsü ise, daha sonra Ganyo Gerçev tarafından hizmete açılmıştır. Yün ve yumurta satınalma yeri 1960’ta açılmış olup satınalma görevlisi olarak Zaid Sabri tayin edilmiştir.
Elektrik hattının köye gelişi 1962 yılında olurken, su şebekesi 1972’de yapılmıştır. 1966 yılında, bünyesine toplantı odası, bakkal dükkânı ve içkili mekân giren muhtarlık binası inşa edilmiştir. 1968 – 1970 yılları arasında köy camisinin tadilatı yapılmış ve TKZS tarafından ekmek fırını açılmıştır. 1983’te köy hamamı inşa edilmiştir. 1985 yılında farklı alanlarda hizmetlerin verilmesi amacıyla tesis binası inşa edilmiş ve bunun yanı sıra o günkü muhtar Halil Talibov’un girişimiyle istinat duvarı, evsel su kanalizasyon sistemi, ana okul ve ortaokul tadilatı, spor sahaları, çit ve duvarlar, köprüler, yol bordürleri, köy içindeki ana yolun asfalt kaplaması yapılmış olup köyün yeşillendirilmesi ve temizliğine yönelik birçok çalışma gerçekleşmiştir. 2006 yılında farklı hizmetlerin verildiği tesis binası, genel olarak tamamlanmış olup köy sakinlerinin tamamına yönelik etkinliklerin gerçekleştirilmesi için yeniden düzenlenmiştir.
Köyde yaşayan kişiler, ilgili dönemde ülkede yürütülen siyaset ve gelişen olaylardan hiç uzak durmamıştır. I. Dünya Savaşı’na katılmış kişilerin hatıraları hâlâ konuşulmaktadır. Savaş sırasında yaralanan ve kahramanlığından dolayı 20 dönümlük tarla ile ödüllendirilen Hüsmen Aliev ve Balkan Harbi’nde savaşan Basri Aliosmanov hafızalardan silinmemiştir.
İlk siyasi etkinlikler 1944’ten önce başlamıştır. Siyasi faaliyetler kanonize edildikten sonra, Bulgar Komünist Partisi’nin köydeki teşkilatın başına Sıbi Angelov geçmiştir. Ahmed Aliosmanov RMS’nin (Genç İşçiler Birliği) köydeki temsilcisi olurken, Nuri Mehmedov da BZNS’nin (Bulgar Çiftçi Halk Birliği) köy teşkilatının başına geçmiştir.
Köyde 50’li yıllardan bu yana Abdurahman Talib, Aliosman Yumerov, Ali Raimov, Murad Muradov, Ahmed Aliosmanov ve başka avcıların yer aldığı avcı grubu mevcuttur. Avcılar grubu 1970 yılında grubun şefi Mustafa Aliev ve avcı grubuna yeni katılan Salim Receb, Zekeriya Eyubov, Halid Selimov v.s. kişiler tarafından resmi olarak kurulmuştur. Bugünkü tarih itibariyle avcı grubu üyelerinin % 50’si Şumen ve komşu köylerdendir.
Gençlerin spor etkinlikleri meşhurdur. Fikret Nuriev, Mehmed Hüsrefov ve Pomak lakaplı Mehmed Hüseyinov adlı ünlü güreşçiler örnek olarak verilebilir.
Her yıl ağustos ayında düzenlenen spor şöleni sırasında yapılan at yarışları büyük ilgi görürmüş. Köyümüze Kuzey Doğu Bulgaristan’da şöhret getirmiş Mora, Bagera ve Yıldız isimli atlar herkesçe bilinirmiş. Basri Aliosmanov antrenörlük, İsmail Azizov ise, jokeylik yapmıştır.
1968 yılında Yuriy Gagarin adıyla Dimitır İliev, Halil Talibov, Şevket Niyazi, Mustafa Aliev, Lütfi Basri, kaleci Mehmed Aliev ve daha birkaç kişi tarafından kurulmuş olan futbol takımının maçları olağanüstü heyecan yaratırmış. 1973 yılında talkımın adı Zarya olarak değiştirilmiştir. Takımın sorumlusu İbrahim Arifov’muş. Ahmed Tahirov da antrenör görevindeymiş. En son kadrosuyla takım, Bölgesel Amatör Ligi’nde birkaç sezon boyunca aktif rol oynamıştır.
Yummet Mehmed, Metin Halil, Erdinç Sezim ve başka oyuncuların oluşturduğu voleybol takımı, Bölge Grup Şampiyonasında başarı göstermektedir.
Köy sakinleri toplumsal, siyasal, kültürel, sosyal, spor ve iş hayatında bütün bu başarılara imza atarken, gönül huzurlarını, çalışma iştahı ve arzularını öldüren ve adeta keskin kılıç olarak nitelendirilebilen olay vuku bulmuştur. O günlerde devletin başında bulunan egemen çevrelerin müsrif yönetim anlayışı ve politikası sonucunda Türklere karşı zorla isim değiştirme kampanyası başlamıştır. O yıllarda köy aydınlarından bazılarının “Yeniden Doğuş Süreci” adı verilen zorla isim değiştirme kampanyasına baş eğmeyip direndikleri bilinen bir gerçektir. Neticede, 1989 yılında komünist yöneticilerin ”Büyük Gezi” dedikleri Büyük Göç başlamış ve sonuçları terk edilip boş kalan evler, birbirinden ayrı düşmüş farklı kuşak akrabaları ve aile fertleri, memleket özlemi, elde edilen şeylerin hasreti, bomboş bir okul, durmuş bir ekonomi, nüfusu azalmış bir köy olmuştur.
Geçen yüzyılın 80’li yıllarında yaşanan toplumsal süreçler, kırsal bölgelerde yaşayan insanları akselerasyona doğru ve şehirlere göç etmeye iter. İşte, tam bu konuda Zvegor insanlarının memleket severliği ön plana çıktığından, kendileri mesai saatleri sonrasında doğdukları köye dönerler. Günümüzde daha küçük çapta olsa da, bu memlekete dönme eğilimi hala devam etmektedir. Bu husus, köyün gelecekte de var olacağını düşünmemiz için sağlam bir gerekçe teşkil etmektedir.
