Ele alacağımız Eğitim süreci 93 Harbinden sonradır. Harpten sonra büyük sarsıntılar yaşayan Bulgaristan, azınlıkların sorunlarınla uğraşacak durumda değildir. Okullar yıkılmakta veya gasp edilir, hastane veya kışlaya dönüştürülür. Bazı okullar kapatılır. Bu sarsıntılardan sonra 1880 yıllarında Bulgaristan da Türk halkı da toparlanmaya başlar. 1883 yılında Şumen (Şumnu) Rüştiyesi yeniden öğretime başlar. Öğretmenler Türkiye’de yetiştirilir.1884 yılında “resmi ve Özel Okullar Yasası çıkarıldı. “Özel Okul” denince öncelikle Türk azınlık okulları akla geliyordu. Çünkü Bulgaristan’daki Türk okullarının tümü özel okul statüsündeydi.
1891 yılında Bulgar “Milli Eğitim Yasası” çıkarıldı. Bu Yasa ile Türk azınlık okulları üzerine Bulgar Yönetiminin kontrolü getirildi. Yani Bulgar Milli Eğitim Bakanlığınca teftiş edilir. Bu okullarda öğretmenlik yapabilmek için Bulgaristan vatandaşı olmak şarttır. Böylelikle Türkiye’den öğretmen sağlamak yasaklanmıştır. Özel okul öğretmenleri emeklilik maaşından öteki sosyal haklardan yararlanamazlardı.
Emine Halil
